ماشین رفتار در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی) چیست؟

ماشین رفتار در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی) چیست؟

تمام کارهائی که انجام می دهیم رفتار ماست و وقتی

سن ما از 50 می گذرد، و به اصطلاح بعضی از افراد این

جامعه، به سمت پیری سوق پیدا می کنیم، به گفته

بعضی از همان افراد، قوای جسمی تحلیل می رود و

تمام افکار و ذهن عزیزان پیشکسوت(بازنشسته) را

مشغول تحلیل قوا می نماید و این در حالی است که

تحلیل قوا، خود از محل دیگری برای این کار دستور

می گیرد.

اینکه ما تا چه حد میتوانیم در تحلیل قوای خود دخیل

باشیم، مقوله ای است که می خواهیم در این مقاله

به آن بپردازیم.

پس با ما همراه باشید.

پیشنهاد می کنم، مقاله احترام به خود در دوران

پیشکسوتی(بازنشستگی) را نیز مطالعه فرمائید.

ماشین رفتار چیست؟

ویلیام گلسر از روانشناسان برجسته، تعریفی از رفتار

دارد که در حدی با تعریف عمومی متعارف از رفتار فاصله دارد.

گلاسر ترجیح می‌دهد برای ایجاد تمایز با معنای متعارف،

آن را «Total Behavior» یا رفتار کلی بنامد.

او برای اینکه تصویری را که از «رفتار» در ذهن دارد،

شفاف‌تر کند از استعاره‌ای به نام «ماشین رفتار»

استفاده می‌کند.

او معتقد است کلیه کارهائی که ما انجام می دهیم از

رفتار های ما سرمنشاء می گیرد و این رفتارهای ماست

که زندگی ما را رقم می زند

و در خصوص رفتار، استعاره ماشین رفتار را بیان می نماید.

همانگونه که ماشین برای رفتن به جلو بوسیله چهار چرخ

حرکت می کند، ماشین رفتار ما نیز از چهار چرخ، استفاده

کامل می نماید.

دو چرخ جلو، که هدایت ماشین را در دست دارند، افکار و

اعمال ما هستند، و دو چرخ عقب که پیرو دو چرخ جلو هستند،

احساسات و فیزیولوژیک بدن ما هستند.

ماشین رفتار در نظریه انتخاب ویلیام گلاسر

گلاسر رفتار را شامل چهار بخش می‌داند که هر یک

از آنها یکی از چهار چرخ ماشین رفتار را تشکیل می‌دهند:

– فکر (تحلیل کردن، استدلال کردن، خیال‌پردازی و …)

– عمل (راه رفتن، خندیدن، فریاد زدن، حرف زدن)

– فیزیولوژی (عرق ریختن، لرزش بدن، سردرد و …)

– احساس (غم، شادی، ناامیدی و …)

ما معمولاً رفتار را با عمل یکسان فرض می‌کنیم و آن را

محدود به عمل می‌دانیم. به عنوان مثال می‌گوییم:

«چون افسرده بودم، مدتی جواب تلفن دوستانم را ندادم».

انگار که افسردگی خارج از انتخاب و اختیار من بوده و حالا

که در این شرایط قرار داشته‌ام، رفتاری که از خودم نشان

دادم، قطع موقت ارتباط با دوستان بوده است.

اما گلاسر «افسرده بودن» را هم مانند «قطع کردن ارتباط»

بخشی از رفتار می‌داند. شاید اگر گلاسر می‌خواست گرامر

و زبان خاص خودش را انتخاب کند، می‌گفت:

تصمیم گرفتم افسردگی کنم و ارتباطم را با دیگران قطع کنم!

کمی به تصویر بالا نگاه کنید. در ماشین رفتار هم مانند هر

ماشین دیگری، چرخ‌های جلو عموماً همراستا هستند و

نمی‌توانند اختلاف زاویه زیادی با هم داشته باشند. چرخ‌های

عقب‌ هم موازی هم هستند و در انتخاب مسیر حرکت، تابع

چرخ‌های جلو خواهند بود.

این برخلاف نگاه عادی ما به رفتار است. ما معمولاً فیزیولوژی

و احساس را مستقل از رفتار می‌دانیم و حتی خیلی وقت‌ها

منشاء رفتار می‌دانیم.

مقاله احساس در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی)

را از دست ندهید.

راننده ماشین رفتار ما در دوران پیشکسوتی

(بازنشستگی) کیست؟

همانطور که در تعریف ماشین رفتار بیان شد، دو چرخ جلو

که توسط فرمان ماشین هدایت می شود و هدایتگر آن کسی

جز خود ما نیستیم، می تواند ماشین را به هر جهت که

دوست دارد هدایت نماید.

و دو چرخ عقب که احساسات ما و فیزیولوژیک بدن ما هستند،

از دو چرخ جلو تبعیت می کنند و همراستا با آنها و هم سرعت

با آنها حرکت می نمایند.

چرا توجه به ماشین رفتار در دوران پیشکسوتی

(بازنشستگی) مهم است؟

ما در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی) باید به دو چرخ جلو،

که هدایت گر دو چرخ عقب ماشین رفتار ما می باشد،

به خوبی احاطه داشته و آنها را هدایت نمائیم.

اگر ما به درستی دو چرخ جلو که همان افکار و اعمال ما

می باشند، با هدایت آنها به سمت خوبی ها، مهربانیها،

فراوان ها و مسائل مثبت می توانیم احساسات و فیزیولوژیک

بدن را نیز بدنبال آنها بکشانیم و در جهت شادی، نشاط و

سلامتی در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی) رهنمون سازیم.

چرخ های جلو است که تغییرات فیزیولوژیک و احساسی ما

را رقم می زند یعنی چرخ های عقب دنباله روی تغییرات و

مسیری است که چرخ های جلو رقم می زند. کسی که اضطراب

دارد یا درد قفسه سینه ی عصبی دارد یک فکر منفی و یک

عمل مشخص را انجام داده است.

پرداختن به چرخ های عقب با دارو و درمان نمی تواند

چرخ های جلو را درست کند!

چگونه می توان ماشین رفتار را در دوران پیشکسوتی

(بازنشستگی) کنترل نمود؟

همه ی تلاش های ما یک رفتار و معطوف به یک هدف است

و هر رفتاری برای ارضای نیازهای ماست.

ما پنج نیاز ژنتیک (فطری) داریم ۱. نیاز به بقا (پول و امنیت)

۲. نیاز به عشق و تعلق خاطر داشتن، نیاز به پیوند انسانی

داشتن (دوست داشته شدن و دوست داشتن)

۳. نیاز به پیشرفت یا نیاز به قدرت

۴. نیاز به خود مختاری، آزادی

۵. نیاز به تفریح و لذت

اگر با رفتاری که می کنیم نیازمان را تامین کنیم به شادکامی

خواهیم رسید. همیشه ارضای یکی از این نیاز ها سخت تر

از دیگرِ آنان است و آن “احساس تعلق” است.

شرایط اقتصادی سیاسی اجتماعی در زندگی ما تاثیر گذارند

اما تعیین‌کننده ماییم. اگر بتوانیم روابط خوب و معنادار ایجاد کنیم

زندگی رضایت مند و شادمانی خواهیم داشت.

اگر این مقاله برای شما مفید بود،

آن را به دیگر عزیزان خود نیز هدیه نمائید.

درد و رنج صرف نظر از شکل و نوع، از ذهن نشأت می گیرد

درد و رنج صرف نظر از شکل و نوع، از ذهن نشأت می گیرد

در حال گذر از خیابان بودم که ناگهان چشمم به یک نفر افتاد که کمرش

خمیده بود و در حال گدائی از مردم بود. و در همان حال، به ذکر دعا

در حق دیگران مشغول بود. کاملاً به این صحنه تمرکز کرده بودم و د

ر باره آن فرد مشغول تفکر بودم که کم کم، خود را در آن حالت تجسم

کردم و احساس ترحمی را که مردم نسبت به من داشتند را کاملاً حس

نمودم. آنجا بود که متوجه شدم، تنها کافی است که به چیزی فکر کنید

تا کائنات آنرا کم کم به سوی شما جلب نماید.

در حال و احوالات آن فرد بودم  که یکی از عزیزان پیشکسوت

(بازنشسته) را دیدم که متأسفانه به دلیل سبک زندگی غلط، به دیابت

مبتلا شده بود و یک پایش مرتب کرخ و سر می شد و در آن زمان،

باید پایش را با خودش جابجا می کرد.

اینها همه نشانه هائی است که ما به هر چیزی که بنگریم، همان چیز

یا واقعه به سراغمان خواهد آمد.

ما در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی) آنچنان به غم و اندوه دیگران

و درد و رنج آن ها توجه می نمائیم که زندگی ما، سراسر درد و رنج

می گردد و شادی و نشاط از زندگی ما رخت بر می بندد.

بخاطر همین اصل، در این مقاله بر آن شدم که به این بحث نظری

بیفکنیم و آن را مورد بررسی قرار دهیم.

درد  و رنج چیست؟

رنج یا الم یا درد در معنای فلسفی آن، احساسی بنیادین است که خصلتی

ناخوشایند و تنفربرانگیز دارد و هنگامی که شخص چیزی را از دست

می‌دهد یا در معرض از دست دادن قرار می‌گیرد در وی ایجاد می‌شود.

رنج ممکن است حتی با بدست آوردن چیزی در انسان ایجاد گردد و

فقط در از دست دادن چیزها نیست که درد و رنج بوجود می‌آید. رنج و

لذت دو احساس متقابل اند.

بارها و بارها دیده شده است، که سر دردهائی که افراد دارند، تنها

تلقینات ذهنی است و این تلقینات می تواند آنها را به سمت نابودی

هدایت نماید.

در یکی از شهرستانها، یکی از دوستانم در حادثه آتش سوزی ناشی

از آتش بنزینی که در انبار خانه ریخته شده بود، شدیداً آسیب دیده بود،

خود تعریف می نمود که در همان حال داشتم به اینکه حالا که دارم

میمیرم، چه کارهائی را باید انجام می دادم که تا کنون انجام ندادم، با

اطرافیان چه رفتارهائی در جهت رفع کدورت باید انجام می دادم که

انجام نداده ام، و …. فکر می کردم، و در همه حال مشغول آماده شدن

برای مردن شده بودم، امدادگر که به نزدم آمد و اقدامات اولیه را انجام

داد، در پاسخ سئوال من که پرسیدم آیا رفتنی هستم یا خیر، گفت، از

آتش سوزی محال است که بمیری، اما از افکار خود، احتمال زیاد دارد

که بمیری. من همان موقع به خود آمدم و متوجه وخامت اوضاع گردیدم

و افکار خود را عوض نمودم و حال که می بینید، هنوز مشغول نفس

کشیدن هستم.

یا در مورد دیگری، پدری که به ظاهر پارکینسون داشت و مرتب

دستانش تکان می خورد، تنها با صحبت های چند دقیقه ای که با ایشان

داشتم و ایشان را از فکر کردن به دستانش حذر داشتم، بدون اینکه

خود متوجه گردد، تکان دستانش قطع گردید و سپس من این نکته را

به ایشان گفتم و زمانی که می خواست دوباره دستان خود را تکان

دهد، با گفتن اینکه این تکان دادن، از پارکینسون نیست و تنها در

افکار شما هست، از تکان دستان او جلوگیری نمودم.

و مورد دیگر، مربوط به مادری است که با والکر به یکی از

همایش ها آمده بود و در زمانی که استاد کلاس مشغول تمرین دادن

به حضار برای تغییر حالت در بدن و حرکات دست و پا بودند،

بدون اینکه این مادر متوجه گردد، والکر را از جلوی دستان او کنار

بردند و زمانی که کلاس تمام شد، تازه مادر متوجه شد، که تمام این

مدت بدون اینکه به والکر نیاز داشته باشد، تمام حرکات را انجام داده

و آن موقع درخواست والکر را نمود که به او گفتند که والکر جسم

را میخواهد یا والکر ذهن؟

پس از آن بود که مادر بدون نیاز به والکر و تنها بخاطر ضعفی که

بر اثر تلقینات ذهنی بر او مسلط شده بود، با کمک های جزئی

اطرافیان شروع به حرکت نمود.

چرا درد و رنج، می تواند زندگی را در دوران پیشکسوتی(بازنشستگی)

تحت الشعاع قرار دهد؟

شما اگر مرتب درد و رنج را در زندگی خود مخصوصاً در دوران

پیشکسوتی(بازنشستگی) که شاید از دید برخی از عزیزان، مسائل و

مشکلات به مراتب بیشتر به چشم می آید و مسائل بیشتری گریبانگیر

فرد پیشکسوت(بازنشسته) می گردد، در زندگی خود وارد نمائید،

مشخص است که دیگر نباید ذهن و فکر اجازه ورود شادی و نشاط

را به بدن بدهد و تماماً شما با مواردی که همراه با درد و رنج و اندوه

می باشد، همراه می گردید.

در زمان نوشتن این مقاله، اتفاقی در یکی از معادن کشور افتاد و

عده ای از هموطنان کارگر و عزیز ما در آن معدن، متأسفانه جان به

جان آفرین تسلیم نمودند. و رسانه ها و حتی فضای مجازی، پر از

مسائل و اندوه این عزیزان گشت.

البته اشتباه نشود، به هیچ وجه نگارنده بر آن نیست که اعلام نماید

هیچ اتفاقی نیافتاده است. بلکه مقصود نگارنده آن است که باید از

اتفاقات درس و تجربه گرفت و تا حد امکان، اگر میسر می باشد

نسبت به کمک به آن افراد اقدام به عمل آید در غیر اینصورت، مرتب

آه و فغان کردن و مرتب اندوه و ناله سر دادن که کمکی به حال آن

مصیبت دیدگان نخواهد نمود و اگر هم بخاطر همدلی و همراهی با

آن عزیزان است، که باز هم به نظر، به شانه راه زده ایم. چون بعید

است با سوز و گداز ما، به مصیب دیدگان کمکی گردد.

چطوری ذهن را آماده نمائیم که از ورود درد و رنج جلوگیری

نماید؟

حال که متوجه شده ایم، توجه به درد و رنج دیگران و درد و المی که از

اتفاقات و وقایع اطراف به ما وارد می شود، تنها می تواند زندگی ما را

دچار التهاب و دگرگونی نماید و شادی و نشاط را در دوران پیشکسوتی

(بازنشستگی) که شدیداً به آنها نیاز داریم تا افسردگی و بیماری به سمت

ما نیاید، از ما دور می نماید.

لذا در هر مسئله ای و اتفاقی بجای اینکه تنها به درد و رنج آن اتفاق و

مسئله نگاه بیندازیم، باید ببینم که آن اتفاق و مسئله چگونه می تواند در

راه رسیدن به اهداف و برنامه های ما، به ما کمک نماید. و درنهایت آن

اتفاق و مسئله چه درس مهمی برای ما دارد. و مطمئن باشید که هر

اتفاقی، درسی برای زندگی است.

یکی دیگر از راه هائی که می توان بصورت ذهنی از درد و رنج

فاصله گرفت، نوشتن آن درد و رنج است که برای ما بوجود آمده است

و با کشیدن خطی بر روی آن، به ذهن خود این دستور را میدهیم که

دوران درد و رنج به پایان رسیده است و جالب اینکه، ذهن نیز این

دستور را می پذیرد.

ذهن آماده را باید آماده ورود اهداف و برنامه های آینده نمائیم.

پس خود را آماده دریافت احساسات خوب نمائید و به هیچ وجه خودتان

را در معرض درد و رنج قرار ندهید. همانگونه که اگر فرزند شما در

زمان کودکی، از مسیری عبور می کرد که در آن مسیر اتفاق ناگواری

رخ داده بود، شما تمام تلاش خود را می نمودید که فرزند شما تا حد

امکان، از دیدن آن اتفاق خود داری نماید تا در روحیه او اثرگذار نباشد،

حال نیز با ذهن و روح خود باید چنین رفتاری نمائید. آیا خودتان از

فرزندتان عزیزتر نیستید؟

باید بدانید همانگونه که فرزند شما نباید اتفاقات ناگوار را جهت تأثیر

گذاردن در روحیه شان ببینند، شما نیز باید خود را از مسائل و اتفاقات

و مواردی که می تواند برای شما درد و رنج به همراه بیاورد، دور

نمائید.